JİNEKOLOJİ VE GEBELİKTE

ANESTEZİ UYGULAMALARI

Anestezi Doktoru ve Sorumlulukları

Anestezi Doktoru Kimdir?

Anestezi Doktorunun Sorumlulukları Nelerdir?

Anestezi Yöntemleri Nelerdir?

Genel Anestezi

Rejyonel (Bölgesel) Anestezi (Epidural ve Spinal Anestezi)

Hasta Kontrollü Analjezi

Anestezi Doktoru ve Sorumlulukları

Anestezi Doktoru Kimdir?

Pek çok kişi anestezi doktorunun görevinin ameliyat esnasında hastanın uyutulup ameliyat sonunda da uyandırılmaktan ibaret olduğunu düşünmektedir.

Bu yaygın inanışın tersine anestezi doktoru ameliyat esnasında hasta konforunun sağlanması dışında ağrı ve bilinç duyusunu tamamen ortadan kaldırmakla birlikte solunum, kalp hızı, kan basıncı, besin, böbrek gibi kritik yaşam fonksiyonlarını düzenleyen, ameliyat esnasında ve ayılma döneminde ortaya çıkabilecek tıbbi problemlerin tanı ve tedavisini yapan uzman kişidir.

Anestezi Doktorunun Sorumlulukları Nelerdir?

 Anestezi uygulanacak hastaları değerlendirmek, konsülte etmek gerekirse tedavi ederek ameliyata hazırlamak

 Ameliyat, doğum, girişimsel tanı ve tedavi yöntemleri sırasında anestezi tekniklerini uygulamak, hastaların ağrı duymasını engellemek

  Ameliyat süresince hastanın cerrahi sırasında oluşabilecek her türlü yaşamsal fonksiyonları ile ilgili sorunları değerlendirmek, tanı koymak, ilaç ve girişimler ile anında müdahele etmek

  Ameliyat sonrasında özellikle ilk 48 saat hastanın tıbbi problemlerini değerlendirmek, tanı koymak ve tedavi etmek....

Anestezi Yöntemleri Nelerdir?

Genel Anestezi

Bilinç ve ağrı duyusunu tamamen ortadan kaldırır. Hasta derin bir uykudaymış gibidir. Bu amaçla genellikle el üstündeki damarlardan ilaç enjeksiyonunu takiben gaz ya da buhar şeklindeki anestezik ajanlarla bir maske ya da solunum yolumuzdaki bir tüp aracılığıyla ameliyat esnasında anestezinin devamlılığı sağlanır.

Rejyonel (Bölgesel) Anestezi (Epidural ve Spinal Anestezi)

Sinirlerin lokal anestezik ilaçlarla anestetize edilmesi ile o sinirin beslediği bölgelerde oluşan tüm vücudu etkilemeyen anestezi yöntemidir.

Spinal sinirler omurilik kanalı içinde bulunan ve vücuda tüm sinirleri yaşıyan ana sinirlerdir. Çeşitli seviyelerde bunlar omurilik kanalından çıkarak vücuda dağılırlar. Bu sinirlerin anestezi “spinal anestezi” veya “epidural anestezi” şeklinde sağlanabilir.

Direkt sinirlerin etrafına yapılan anestezi spinal anestezidir, ancak ilaç tek seferde verilebildiğinden etki süresi kısadır. Jinekolojik ve gebelik anestezisinde zaman zaman uygulansa da genellikle tek başına tercih edilmez ama epidural ve spinal analjezi birlikte kullanılabilir.

Epidural ve spinal anestezi için uygulama belden yapılır. Buraya özel iğnelerle girilerek anestezik madde istenen bölgelere verilir.

   Epidural anestezi ise; spinal sinirleri çevreleyen ve “dura” olarak isimlendirilen zarın etrafında bulunan bir boşluk olan “epidural aralığa” uygulanan anestetiklerle spinal sinirlerin anestetize edilmesi ile sağlanan bölgesel anestezi yöntemidir. Bu boşluğa yerleştirilen bir kateter aracılığıyla ilaç dozları tekrarlanabildiğinden daha uzun süreli anestezi sağlanabilir ve hatta operasyon sonrası ağrının giderilmesi için de kullanılabilir.

Epidural anestezi

Ağrısız doğum için

Sezaryen anestezisi olarak

Diğer jinekolojik ameliyatlarda ameliyat sırasında

Operasyon sonrası ağrının giderilmesinde kullanılabilir.

Epidural anestezinin normal doğumda uygulanmasındaki amaç sadece ağrıyı gidermek olduğundan, epidural aralığa sezaryen ameliyatlarına göre daha az dozlarda lokal anestezik ile birlikte güçlü ağrı kesiciler de verilir. Bu sayede motor işlevi sağlayan sinirlerde baskılanma olmayacağından anne adayı ağrı duymadığı halde dokunmaları hissedebilir ve bacaklarını oynatabilir. Lokal anesteziğin miktarı çok düşük tutularak anne adayının normal doğum eylemi sırasında yürüyebilmesi dahi sağlanabilir.

Eğer bu bölgedeki motor işlevi sağlayan sinirler de baskılanırsa motor kayıp da olur ve tam bir anestezi meydana gelir. Bu durumda uygulama yapılan bölgenin altında kalan kısımda his ile birlikte hareket kabiliyeti de ortadan kalkar. Kişi bu durumda geçici süreyle bacaklarını ne hissedebilir ne de oynatabilir. Bu sezaryen ameliyatlarında uygulanan epidural anestezidir.

Epidural Anestezinin Avantajları Nelerdir?

Doğum eylemi ve doğum sırasındaki ağrıların giderilmesinde etkilidir.

Annenin bilinci açık olduğu için sezaryen sırasında da bebek doğar doğmaz bebeğini görebilir, ilk ağlamasını duyabilir.

Uygun zamanda uygulanırsa normal doğumun ilerlemesini hızlandırır.

Epidural Anestezinin Yan Etkileri ve Riskleri Nelerdir?

Epidural anestezide risk sanılanın aksine deneyimli uzmanlar tarafından yapıldığında son derece azdır.

Tansiyonun ani düşmesi, en sık görülen yan etkidir. Bunu önlemek için, işlem öncesi damar yolundan sıvı yüklemesi yapılarak damarların dolması sağlanır. Sıvı yüklenmesinin veya tansiyonun ani düşmesinin riskli olduğu bazı hastalarda bu nedenle tercih edilmez.

Baş ağrıları (bazen görülebilir ve ağrı kesicilere cevap vermeyebilir)

Anestezinin tam olmaması (yetersiz anestezik madde uygulanmasına bağlı)

Kullanılan ilaçlara bağlı allerji ve cilt döküntüleri,

Enfeksiyon

Ikınma hissini ortadan kaldırarak doğum süresinin uzaması, bu nedenle müdaheleli doğum riskinin artması

İşlem sonrası idrar yapmada geçici zorluklar

Çok nadir olarak felç gelişimi gibi problemler sayılabilir.

İşlem deneyimli ellerde uygulandığında, bu tür problemlerin gelişmesi son derecede nadirdir.

Epidural Anestezi (Ağrısız doğum) Kimlere Uygulanmaz?

  Kanama bozukluğu olanlarda

  Antikoagülan (pıhtılaşmayı önleyici) tedavi alanlarda

  Uygulama bölgesinde enfeksiyon-yanık varlığında

Anne adayının uygulamayı reddetmesi durumlarında epidural anestezi uygulanmaz.

Hasta Kontrollü Analjezi

Ameliyat sonrasında ameliyat yerindeki kesiye bağlı olarak bu bölgedeki kaslarda ağrı olur.

Bu durumda ağrının azaltılması ya da giderilmesi; soluk almayı, hareket etmeyi, bağırsak hareketlerini kolaylaştırır, daha erken ayağa kalkmaya yardımcı olur.

Hasta kontrollü ağrı pompası; ağrının hasta tarafından kontrol edilebilmesi için geliştirilmiştir. Ağrı kesici ilaca gereksinim olduğunda pompa hastaya ihtiyacı olan ve doktor tarafından daha önceden ayarlanmış dozlarda ilacı hastanın düğmeye basmasıyla verir. Sistem damar yoluyla veya epidural kateterin ucuna basarak kullanılır.

Bu sitede yer alan tıbbi bilgiler Dr. İzzet ŞAHİN tarafından derlenmiş ve hazırlanmıştır.