Gebelik genel bilgiler

Gebelik ne zaman başlar?

Gebelik normal süresi

Gebeliğin Dönemleri

Son adet tarihi ve beklenen doğum tarihi

Gebelik ne zaman başlar?

     Gebelik başlangıcı yumurtalıklardan atılan yumurtanın uygun zamanda (atıldıktan 12-24 saat süre içinde) cinsel birleşme olması ile erkekten gelen spermin (dişi genital yollarında 48-72 saat yaşayabilir) döllenmesi (fertilizasyon) ile başlar. Yumurta ve sperm Fallop tüpünün içinde buluşur ve döllenme burada olur. Döllenen yumurtadaki hücreler bir yandan bölünerek çoğalırken diğer yandan rahime (uterus) doğru yolculuğunu sürdürür. Yaklaşık 6. gün uterus içine gelir ve rahim iç zarına (endometriyum) yapışır ve buraya yerleşerek gelişmeye başlar.

     Endometriyuma yerleştikten (8-9. gün) sonra anne rahmindeki kan damarları ile ilişki sağlar, işte bundan sonra gebelik hormonu olan beta-hCG anne kanında tespit edilebilir. Bölünerek çoğalmış embriyo 100 civarında benzer hücreden oluşur. Daha sonra bunlar farklılaşarak bir kısmı bebeği oluşturacak hücrelere bir kısmı da plasentayı oluşturacak hücrelere dönüşür. Bebek 8 haftaya kadar “embriyo” olarak adlandırılırken 8 haftadan sonra doğuma kadar “fetus” adını alır.

     İlk 3 ay “organogenez” yani organları oluşma sürecidir. Daha sonra ise  oluşmuş organlarda gelişme ve olgunlaşma başlar. Organların oluştuğu ilk 3 ayda olabilecek zararlı etkiler çocukta sakatlıklara yol açabileceğinden önemlidir.

Gebelik normal süresi ne kadardır?

     Gebelik süresini 9 ay 10 gün veya 40 hafta olarak biliriz. Gerçekte normal gebelik süresi 38 hafta ya da 266 gündür. Ancak, her zaman döllenme zamanını net olarak bilmemiz mümkün olmadığından son adet tarihinin ilk gününe göre bu süre belirlenir. Yumurtlama ve döllenme de düzenli 28 günde bir adet gören bir kadında 14. gün civarında olduğundan aslında bizim konuştuğumuz haftalar gerçek gebelik yaşından 2 hafta daha fazladır. Bazen 6 haftalık gebeliğiniz var dediğimiz zaman bazı hastalardan “Ama benim eşim şehir dışında idi 4 hafta önce geldi, 6 haftalık olamaz” şeklinde itirazlar alabiliyoruz. Bu yanılsamanın sebebi yukarıda söylediğimiz gibi bizim gebelik süresini son adet tarihine göre hesaplamamızdır.

     Gebelik süresinin normal süresi 40 hafta olarak kabul edilir ama gerçekte tam 40. haftada bebeklerin küçük bir oranı doğar. Bir kısmı 40. haftadan önce doğarken bir kısmının tahmini doğum tarihi geçmesine rağmen annede doğum sancıları başlamayabilir. Bebek 37-42 haftalar arasında doğarsa miadında (term) olarak kabul edilir. Ancak, 37 haftadan önce doğarsa “preterm”, 42 haftadan sonra doğarsa “postterm” olarak adlandırılır. Her 2 durum da bebek açısından riskleri beraberinde getirir. Preterm bebeklerde akciğerlerin yeterince gelişememesine bağlı solunum sıkıntıları başta olmak üzere bir çok sıkıntı olabilmekteyken, postterm bebeklerde plasentadaki dejenerasyon sonucu yeterince oksijen ve besin gitmemesine bağlı fetal sıkıntı (distres) riski artar.

Gebeliğin Dönemleri

     Gebelik süreci üç döneme ayrılırak incelenir, her dönem yaklaşık 3 aya denk gelir.

1. trimester (ilk 13 hafta)

2. trimester (14-27. haftalar arası)

3. trimester (27-40. haftalar arası) olmak üzere.

Son adet tarihi ve beklenen doğum tarihi

     Gebelik takibinde son adet tarihinizin bilinmesi çok önemlidir. Bu nedenle son adetinizin ilk gününü mutlaka kaydediniz. Bu doktorunuzun bebeğin gelişimini takip etmesi açısından çok yararlıdır. Beklenen ya da tahmin doğum tarihini basit bir yöntemle siz de hesaplayabilirsiniz. Son adetin gün hanesine 7 gün ekleyip ay hanesinden 3 çıkartırsanız tahmin doğum tarihini bulabilirsiniz. Örneğin: son adetinin ilk günü 21.07.2005 ise tahmini doğum tarihi 28.04.2006’dır. (Bakınız Ne Zaman Doğum Yapacağım)

Bu sitede yer alan tıbbi bilgiler Dr. İzzet ŞAHİN tarafından derlenmiş ve hazırlanmıştır.