Jinekolojik Ultrasonografi

Günümüzde ultrason cihazlarının yaygınlaşması sonucu jinekolojik ultrason hemen hemen her jinekolojik muayene ile eş zamanlı yapılmaktadır. Jinekolojik ultrason hiç bir zaman muayenenin yerini tutmaz. Her ikisi birbirini tamamlayıcı yöntemlerdir.

Jinekolojik ya da pelvik ultrason 2 yöntemle yapılabilir: Karından yapılan transabdominal ultrason ve vajenden yapılan transvajinal ultrason.

Bekar hastalarda vajinal yol uygun olmadığı için sadece transabdominal ultrason yapılır. Bunun için hastanın idrara sıkışık olması gerekir. Dolu mesane akustik bir pencere görevi yapıp iç genital organların daha net görülmesini sağlar.

Bekar olmayan hastalarda her 2 yöntem de uygulanır, ancak transvajinal ultrason üstünlükleri nedeniyle tercih edilir. Bu yöntemde hastanın sıkışması (çoğu zaman hastalara sıkıntılı zamanlar yaşatır) gereksizdir, hatta mesanenin tamamen boşaltılması istenir. Vajinal yolda iç genital organlar daha yakın olduğundan alınan görüntüler çok daha net ve yol göstericidir. Yalnızca, pelvis dışına çıkmış büyük kitlelerde vajinal ultrason yetersiz kalabilir bu durumda hastada her 2 yöntemle de ultrason yapılabilir.

Jinekolojik ultrason ile rahim, yumurtalıklar ve alt karın organları değerlendirilir. Rahmin iç zarının kalınlaşması (endometriyal hiperplazi), iç zarındaki polipler (endometriyal polip), rahimdeki myomlar, rahim anormallikleri, yumurtalıktaki kistler ve tümörler ve bu bölgedeki diğer kitleler (abse, hematom, dış gebelik vb) jinekolojik ultrason ile saptanabilir. Saptanan kitlelerin özellikleri de (katı ya da kistik olması gibi) ultrason ile daha net belirlenebilir.

Ultrason ayrıca kısırlık tedavisi uygulanan hastalarda gelişen yumurtanın takibi ve çatlamasının gözlenmesi amacıyla da kullanılır. Bu işleme folikülometri adı verilir.

Unutulmaması gereken nokta ultrason tanı için ikincil bir araçtır ve ancak jinekolojik muayene ile birlikte tanı değeri artar. Gerekli durumlarda tanıyı desteklemek için diğer laboratuar yöntemlerinden yararlanmak gerekir. Ayrıca, ultrason her türlü jinekolojik problemin saptanabileceği bir yöntem de değildir. Örneğin genital enfeksiyonlar, rahim ağzı yarası, tüplerin açık olup olmadığı, kızlık zarının bozulup bozulmadığı (zaman zaman soruluyor), menopoza girip girmeyeceği, adet düzensizliğinin kesin sebebi (fikir verebilir ancak kesin tanı için başka yöntemler örneğin hormon tetkiki gerekebilir) gibi durumlar ultrason ile saptanamaz.

Bu sitede yer alan tıbbi bilgiler Dr. İzzet ŞAHİN tarafından derlenmiş ve hazırlanmıştır.